გულანი https://www.sjunijournals.ge/index.php/GA <p> „გულანი“ საერთაშორისო სამეცნიერო რეცენზირებული ჟურნალია, რომელშიც წარმოდგენილია სტატიები ჰუმანიტარულ და სოციალურ მეცნიერებებში. ჟურნალის სამეცნიერო მიმართულებებია: ენათმეცნიერება, ლიტერატურათმცოდნეობა, ონომასტიკა, ისტორია ეთნოლოგია, განათლება. ჟურნალის მიზანია, წარმოაჩინოს საერთაშორისო მასშტაბით მიმდინარე კვლევები ახალი ცოდნის, თეორიისა და მეთოდოლოგიის კუთხით როგორც ცალკე ჰუმანიტარულ და სოციალურ მეცნიერებებში, ისე მათი სფერობის გადაკვეთის მიჯნაზე. „გულანში“ დაიბეჭდება სრულფასოვანი (ორიგინალური) სტატია, ანგარიში, რეცენზია, ფოლკლორული და დიალექტოლოგიური ტექსტები.</p> en-US Mon, 30 Dec 2024 09:17:31 +0000 OJS 3.3.0.13 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 STEM-ის სწავლების თანამედროვე ასპექტები-არაფორმალური განათლების მეშვეობით https://www.sjunijournals.ge/index.php/GA/article/view/342 <p>STEM-ის სწავლება ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მიმართულებაა, სადაც სწავლების მაღალი ხარისხის მიღწევა არაფორმალური განათლებითა და კლუბებში აქტიური მუშაობით არის შესაძლებელი.</p> <p>USAID საბაზისო განათლების პროგრამა/ამერიკის<br>შეერთებული შტატების&nbsp; საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს (USAID) და სამმხრივი მიმართულების კვლევითი ინსტიტუტის (RTI) მიერ განხორციელებული<br>პროექტის ფარგლებში სამცხე-ჯავახეთის რეგიონის მუნიციპალიტეტებში შემავალ&nbsp; 35 საჯარო სკოლაში დაარსდა კლუბები - STEM და იდიატორთა მიმართულებებით, სადაც განხორციელდა საინტერესო პროექტები&nbsp; - აქტუალური პრობლემატიკით.</p> <p>წამყვანი მიმართულება მდგრადი განვითარებაა, რომლის ერთ-ერთი მიზნის შესაბამისად, მნიშვნელოვანია&nbsp; მდგრადი მოხმარებისა და წარმოების უზრუნველყოფა.</p> <p>ამ მიმართულებით ახალციხის #1 საჯარო სკოლაში განხორციელდა პროექტი “ერთად ვაჩუქოთ დედამიწას სიცოცხლე“.</p> <p>პროექტის ფარგლებში გადაწყდა პრობლემის - დაბინძურებული გარემოსა&nbsp; და ადამიანის/სხვა ცოცხალი ორგანიზმების ჯანმრთელობის&nbsp; გამრავლებისა და გადარჩენის უზრუნველსაყოფად - ღონისძიებების დასახვა და განხორციელება.</p> <p>პრობლემის აღმოფხვრის შესაბამისად და კლუბში დასახული ღონისძიებების განხორციელების შედეგად&nbsp; ნაგავსაყრელზე ნარჩენების რაოდენობა 50%-ით შემცირდა, დახარისხდა მეორადი ნედლეული; შემცირდა გარემოს დაბინძურება; მოსწავლეებმა გაიაზრეს გარემოს დანაგვიანებით გამოწვეული საფრთხეები, მოსწავლებმა უზრუნველყეს ნარჩენების ხელახალი გამოყენება.</p> ირმა ქურდაძე, თამარ ნარიმანიშვილი, ნინო კარკაძე (Author) საავტორო უფლებები (c) 2024 გულანი https://www.sjunijournals.ge/index.php/GA/article/view/342 Wed, 18 Dec 2024 00:00:00 +0000 შებრუნებული სწავლების მეთოდები ინოვაციურ პედაგოგიკაში https://www.sjunijournals.ge/index.php/GA/article/view/344 <p>უმაღლესი განათლების საფეხურზე უნივერსიტეტებში ინკლუზიური და თანაბარი ხელმისაწვდომობის განათლების მისაღებად სავალდებულოა მუდმივად ახალი ცოდნისა და დამოკიდებულების გააზრება ინოვაციურ პედაგოგიკასა და შემეცნებით მეცნიერებებში.</p> <p>&nbsp;&nbsp;იმისათვის, რომ მოსწავლემ ზუსტად ისწავლოს შებრუნებულ &nbsp;საკლასო ოთახის პრინციპზე დაყრდნობით, რაც კარგად ვლინდება მისთვის სკოლის დამთავრების ბოლოსა და&nbsp; სწავლის პროცესში, გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს ინოვაციური პედაგოგიკის ინტეგრირებას &nbsp;ჩვეულებრივი განათლების მოდელიდან &nbsp;თამაშის ტიპის სწავლებაში გადასვლაში - გარემოს (PLE) ადაპტირებაში თანამედროვე საინფორმაციო და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიებში.</p> ნინო კარკაძე (Author) საავტორო უფლებები (c) 2024 გულანი https://www.sjunijournals.ge/index.php/GA/article/view/344 Wed, 18 Dec 2024 00:00:00 +0000 მოსწავლეთა მოტივაციის ამაღლების ფაქტორების კვლევა STEM-ის სწავლებისას https://www.sjunijournals.ge/index.php/GA/article/view/343 <p>STEM-ის სწავლა-სწავლება მიზნად ისახავს მოსწავლეს გაუჩნდეს ინტერესი ცოცხალი სამყაროს შესწავლის მიმართ, შეძლოს ბუნებაში მიმდინარე &nbsp;კანონზომიერებების გაანალიზება,&nbsp; გამოუმუშავდეს კვლევითი უნარ-ჩვევები, ჩამოუყალიბდეს გარე სამყაროს მიმართ მზრუნველი დამოკიდებულება.[1]&nbsp; საბუნებისმეტყველო საგნების სწავლება და შეძენილი უნარები &nbsp;დაეხმარება მოსწავლეს &nbsp;დაეუფლოს თანამედროვე ტექნოლოგიებს, იმსჯელოს კრიტიკულად და შესაბამის სიტუაციაში იმოქმედოს ადეკვატურად. წარმატებული სწავლის შედეგად მოსწავლეს ემატება რწმენა და სიამოვნება მიღწეულის გამო. საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების შესწავლისას, &nbsp;მნიშვნელოვანია მოსწავლეებმა დაინახონ STEM, როგორც მეცნიერების ის სფერო, რომლის განვითარება უშუალო გავლენას ახდენს მათ ყოველდღიურ ცხოვრებაზე. ყოველდღიურ ცხოვრებაში მოსწავლეებს სისტემატიურად&nbsp; აქვთ შეხება მეცნიერების ისეთ მიღწევებთან, როგორიცაა &nbsp;ელექტროსაქონელი, კოსმეტიკა, &nbsp;მობილური ტელეფონი და სხვა, თუმცა ცოტა თუ ფიქრობს საბუნებისმეტყველო საგნების კავშირზე ამ მიღწევებთან.</p> <p>&nbsp;&nbsp;მოსწავლეები ამ საგნებს ხშირად უყურებენ როგორც აუცილებელ,&nbsp; სავალდებულო საგნებს&nbsp; სასკოლო პროგრამაში და ამიტომ ნაკლებად პოპულარულია სკოლაში და შესაბამისად, ინტერესს მოკლებული. მოსწავლეები&nbsp; ჩვეულებრივ საგაკვეთილო პროცესში,&nbsp; ვერ ხედავენ&nbsp; კავშირს&nbsp; თეორიას, კვლევებსა და მათ ტექნოლოგიურ პროცესებს შორის, არ ეცნობიან როგორ იქმნება თანამედროვე მეცნიერება, როგორია მეცნიერის ცხოვრება და რა გავლენას ახდენს მეცნიერების მიღწევები ადამიანების ყოველდღიურ ცხოვრებაზე.&nbsp; [2]&nbsp; სხვადასხვა ორგანიზაციების მიერ ჩატარებულმა კვლევებმა აჩვენა, რომ &nbsp;აღინიშნება საბუნებისმეტყველო საგნებისადმი მოსწავლეთა ინტერესის მკვეთრი შემცირება როგორც გოგონებში, ისე ბიჭებში . &nbsp;&nbsp;&nbsp;</p> <p>&nbsp;ინტერესის შემცირების&nbsp;&nbsp; და მოტივაციის დაქვეითების&nbsp; მიზეზად კი სახელდება ინფორმაციის ნაკლებობა მეცნიერებაში შესაძლო დასაქმების შესახებ,&nbsp;&nbsp;&nbsp; სკოლებში არსებული&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;სასწავლო გარემო და სწავლების არასათანადო მიდგომები.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;მოსწავლეთა ინტერესებისა და მოტივაციის განმსაზღვრელი ერთ-ერთი მთავარი &nbsp;ფაქტორი არის სახელმძღვანელოში სასწავლო მასალისა&nbsp; და&nbsp; შესასრულებელი დავალებების მოცულობა და სირთულე, მასწავლებელის მიერ ერთფეროვანი&nbsp; &nbsp;გაკვეთილების ჩატარება.&nbsp; წლების განმავლობაში, ბიოლოგიის სწავლება ძირითადად დაფუძნებული იყო თეორიული ცოდნის დამახსოვრებაზე, ნაკლებად ტარდებოდა გაკვეთილები ბუნებაში, პრაქტიკული სამუშაოების და ექსპერიმენტების სიმცირე იწვევდა მოსწავლეებში მოტივაციის,&nbsp; ინტერესის, საგაკვეთილო პროცესში ჩართულობის&nbsp; დაქვეითებას, რაც თავის მხრივ გავლენას ახდენდა&nbsp; მოსწავლეთა ცოდნის დონეზე.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</p> თამარ ნარიმანიშვილი (Author) საავტორო უფლებები (c) 2024 გულანი https://www.sjunijournals.ge/index.php/GA/article/view/343 Wed, 18 Dec 2024 00:00:00 +0000 რელიგიური თემების მდგომარეობა სამცხე-ჯავახეთში https://www.sjunijournals.ge/index.php/GA/article/view/350 <p>საბჭოთა ხელისუფლების რელიგიური პოლიტიკა გულისხმობდა შეურიგებელ ბრძოლას ზოგადად რელიგიის წინააღმდეგ მეცნიერულ ათეიზმზე დაყრდნობით, რასაც თან ერთვოდა პარტიული ლიდერებისა და კომუნიზმისადმი რწმენის ქადაგება. XX ს-ის 40-იან წლებში სტალინის მმართველობის დროს რელიგიურ კონფესიებთან დაპირისპირება შეიცვალა მათთვის ,,დათბობისა და მშვიდობიანი თანაარსებობის პოლიტიკის“ შეთავაზებით.<br>კვლევის მიზანს წარმოადგენს XX ს-ის 40-60-იანი წლებში მომხდარი ცვლილებების შესწავლა და დადგენა, თუ რა გავლენას ახდენდა ეს ცვლილებები სამცხე-ჯავახეთში მცხოვრებ რელიგიურ თემებზე. აღნიშნული პერიოდში საბჭოთა ხელისუფლება შეეცადა, მოეგვარებინა ურთიერთობა როგორც მართლმადიდებლურ ეკლესიასთან, ასევე სხვა რელიგიის მიმდევრებთან, თუმცა შეინარჩუნა მათ მიმართ არარერთგვაროვანი დამოკიდებულება. ეს ნათლად ჩანს სამცხე-ჯავახეთში მცხოვრები რელიგიური ჯგუფების მაგალითზე. სტატიაში ნაჩვენებია სამცხე-ჯავახეთში მცხოვრები ებრაელების, დუხობორების, სომხური სამოციქული ეკლესიის, ასევე კათოლიკური ეკლესიისა და სხვა რელიგიის მიმდევართა მიმართ არსებული განსხვავებული მიდგომები, გაანალიზებულია მიზეზები და შესაძლო შედეგები.<br>სტატიაში წარმოდგენილი ფაქტების, საარქივო მასალისა და სამეცნიერო ლიტერტრატურის მიმოხილვის საფუძველზე გაკეთებულია დასკვნა, რომ საბჭოთა ხელისუფლების ცვალებადი პოლიტიკა და განსხვავებული დამოკიდებულება რელიგიური კონფესიების მიმართ აფერხებდა მათ ინტეგრაციას, თანასწორობის განცდას და ეთნიკური და რელიგიური მრავალფეროვნების პირობებში სამცხე-ჯავახეთის რთულ სასაზღვრო რეგიონში ქმნიდა კონფლიქტების წარმოქმნის საფუძველს.</p> ირმა აბესაძე (Author) საავტორო უფლებები (c) 2024 გულანი https://www.sjunijournals.ge/index.php/GA/article/view/350 Mon, 30 Dec 2024 00:00:00 +0000 სოფელ ობჩის (ბაღდათის მუნიციპალიტეტი) მიკროტოპონიმია https://www.sjunijournals.ge/index.php/GA/article/view/341 <p>The presented paper discusses microtoponyms of the village Obcha in Baghdadi (the first and second Obcha), one of the municipalities of Imereti. The place names (up to 400 units) are arranged in alphabetical order and analyzed from both structural and semantic points of view. Some of the microtoponyms are listed in various documents and dictionaries, while some are recorded by us directly in the field and are not present in relevant studies.</p> <p>Archaeological materials and written sources about the village of Obcha are scarce. It is mentioned in Georgian historical monuments from the beginning of the 16th century. Regarding the name, there are both scientific opinions and folk traditions.</p> <p>The toponyms of the analyzed village are diverse in form. There are examples of <strong>suffix, prefix</strong> and <strong>prefix-suffix</strong> formation, as well as the <strong>composite</strong> names.</p> <p>Toponyms formed with <strong>suffixes</strong> are the most common: <strong>-eb:</strong> bzhol-<strong>eb</strong>-I; tkeml-<strong>eb</strong>-i; <strong>seul-&gt;soul:</strong> kodala-<strong>soul</strong>-i, Vachai-<strong>soul-</strong>i; -<strong>our//-oul</strong>: tokh-<strong>our</strong>-i, kupr-<strong>oul</strong>-i; Examples of <strong>prefix-suffix</strong> formation are frequent: <strong>sa</strong>-kip-yan-<strong>o</strong>, <strong>sa</strong>-rekh-<strong>e</strong>, <strong>sa</strong>-chkef-<strong>el</strong>-<strong>a</strong>, <strong>sa</strong>-tke-<strong>ur-a</strong>,<strong> na</strong>-mekh-<strong>ar</strong>-i; <strong>Prefix</strong> formation: <strong>na</strong>-sakhl-i, <strong>na-</strong>sakdr-i, <strong>na</strong>-mosakhl-i, <strong>na</strong>-dzrakh-i. <strong>Infixed,</strong> simple-based toponyms are relatively less attested: <strong>Es</strong><strong>t</strong><strong>eri, </strong><strong>J</strong><strong>vari, Dube</strong>. There are many toponyms of <strong>composite</strong> structure: <strong>Didkunchulo, Tsivkana, Patara Mindori. Vaketsiflar</strong><strong>i</strong><strong>... </strong><strong>K</strong><strong>od</strong><strong>i</strong><strong>s dobillo, </strong><strong>Tkis piri</strong><strong>..</strong></p> <p>The microtoponymy of the village Obcha in Baghdati municipality clearly shows the variety of Georgian word formation.</p> მარიკა თედორაძე (Author) საავტორო უფლებები (c) 2024 გულანი https://www.sjunijournals.ge/index.php/GA/article/view/341 Mon, 06 May 2024 00:00:00 +0000 ინგლისური ნეოლოგიზმები ქართულ სოციალურ მედიაში https://www.sjunijournals.ge/index.php/GA/article/view/347 <p>სტატია ეხება ინგლისურ ნეოლოგიზმებს, რომელსაც იყენებს ფეისბუქის მომხმარებელი&nbsp; სტუდენტობა სამცხე-ჯავახეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. ტექნოლოგიების განვითარებამ, ინტერნეტზე &nbsp;დაფუძნებულმა კომუნიკაციამ და სოციალური ქსელების შექმნამ წინ წამოწია სოციალური მედიის როლი. შესაბამისად გაუმჯობესდა ადამიანებს შორის კომუნიკაცია.</p> <p>სოციალურ მედიას ყველაზე მჭიდრო კავშირი ინტერნეტთან აქვს და რადგან ინგლისური სიტყვები ძირითადად ინტერნეტის დისკურსიდან მომდინარეობენ შესაბამისად ისინი სოციალურ მედიაშიც ადვილად ვრცელდებიან და ფართოდ იკიდებენ ფეხს. სოციალურ მედიაში ამბები სოციალური ქსელების საშუალებით ვრცელდება. სწორედ სოციალური ქსელებია ინგლისური სიტყვების ქართულ ენაში შემოდინების ძირითადი წყარო.</p> <p>&nbsp;სოციალურ ქსელებთანაა დაკავშირებული მთელი რიგი ინგლისური ლექსიკური ერთეულები: დომეინი, ბლოგ-პლატფორმა, სერვერი, იუზერი, პოსტი, სპამი, შეარი, პანელი, აპლიკაცია, თაიმლაინი, პროფილი, ქავერი და სხვა. განვიხილოთ ზოგიერთი მათგანი: <strong>სერვერი (server) </strong>ოქსფორდის ლექსიკონში განმარტებულია, როგორც კომპიუტერული პროგრამა, რომელიც აკონტროლებს ან აწვდის ინფორმაციას რამდენიმე ქსელთან დაკავშირებულ კომპიუტერს. ლექსიკონებში ის ქართულად განმარტებულია, როგორც უბრალოდ - სერვერი. <strong>იუზერის (user) </strong>ქართული შესატყვისი არის მომხმარებელი, რაც სოციალურ მედიაში გულისხმობს სხვადასხვა სოციალური ქსელების მომხმარებელს.<strong> სპამი (spam)</strong> არის მიმღების თანხმობის გარეშე ელექტრონული ფოსტით გაგზავნილი სარეკლამო გზავნილი. რადგან ქართულში ამ ტერმინს არ დაუხვდა შესაბამისი სიტყვა <strong>სპამი</strong> დამკვიდრდა, როგორც ნეოლოგიზმი. <strong>პანელი (panel)</strong> ამ სიტყვას ბევრი განმარტება აქვს, მაგრამ სოციალურ მედიაში გულისხმობს დიდი ფორმატის ფოტოს. <strong>პროფილი (profile</strong>) სოციალურ ქსელებში გულისხმობს მომხმარებლის შესახებ მოკლე ბიოგრაფიულ, ინფორმაციულ გვერდს და ა.შ.</p> <p>სტატია მიზნად ისახავს ინგლისური ნეოლოგიზმების მოძიებას და მათი გამოყენების სიხშირის შესწავლას სტუდენტებში. ნეოლოგიზმების ბევრი ქართული შესატყვისი&nbsp; განმარტებას ითხოვს და ხშირად ამისათვის რამდენიმე სიტყვაა საჭირო. ამის გამო&nbsp; მომხმარებლები&nbsp; მის მოკლე ვარიანტს ანიჭებენ უპირატესობას. ჩატარებული კვლევის შედეგად გამოიკვეთა ის სიტყვები, რომლებსაც ახალგზრდები ანიჭებენ უპირატესობას&nbsp; სოციალურ მედიაში.</p> გულნარა ჯანოვა, მაკა მურვანიძე (Author) საავტორო უფლებები (c) 2024 გულანი https://www.sjunijournals.ge/index.php/GA/article/view/347 Mon, 30 Dec 2024 00:00:00 +0000 კორონავირუსის ლექსიკური მემკვიდრეობა ინგლისურ ენაში და ქართული ენის ლექსიკოლოგიური პერსპექტივა https://www.sjunijournals.ge/index.php/GA/article/view/346 <p>კორონავირუსის პანდემიამ გამოიწვია ღრმა ცვლილებები მთელს მსოფლიოში, გავლენა მოახდინა ადამიანის ცხოვრების სხვადასხვა ასპექტზე. პანდემიამ შეცვალა არა მხოლოდ ჩვენი ყოველდღიური ცხოვრება, არამედ კვალი დაამჩნია ინგლისური ენის ლექსიკურ მხარესაც. ვირუსთან ბრძოლის კვალდაკვალ აღმოცენდა ახალი სიტყვები და გამონათქვამები ახალი გამოცდილებების, მოვლენებისა და საზოგადოებრივი ნორმების აღსაწერად. ნაშრომი მიზნად ისახავს მიმოიხილოს და გააანალიზოს ის სიტყვები და გამოთქმები, რომლებიც გაჩნდა ან გააქტიურდა ინგლისურ ლექსიკაში პანდემიის დაწყების შემდეგ; ნათელი მოჰფინოს ენის ევოლუციის დინამიკურ ბუნებას გლობალური კრიზისის ფონზე; სისტემატური მიდგომისა და კატეგორიზების გზით გაარკვიოს ენობრივი ინოვაციების სემანტიკური ევოლუცია და სოციოკულტურული შედეგები.</p> <p>სოციალური მოვლენები და ტექნოლოგიური წინსვლა, კაცობრიობის არსებობის მრავალსაუკუნოვანი&nbsp; ისტორიის მანძილზე, მუდამ გავლენას ახდენდა ენის განვითარებაზე. ე.წ. COVID-19 პანდემია წარმოადგენს ერთ-ერთ ასეთ გადამწყვეტ მომენტს, რომელიც უბიძგებს ლინგვისტურ ინოვაციებს&nbsp; ეპოქის უნიკალური გამოცდილებისა და გამოწვევების აღსაბეჭდად. პანდემიის ფონზე ახალი სიტყვებისა და გამონათქვამების გაჩენა და ენაში დამკვიდრება იძლევა ღირებულ შეხედულებებს იმის შესახებ, თუ როგორ ემსახურება ენა საზოგადოების დინამიკისა და კულტურული ცვლილებების ასახვას.</p> <p>ენათმეცნიერების სფეროში, COVID-19-ის შემდგომ გაჩენილი პანდემიასთან დაკავშირებული ახალი სიტყვებისა და გამონათქვამების იდენტიფიცირების, ასევე მანამდე პასიურად არსებული ლექსიკის გააქტიურების შემთხვევების ჩამონათვალის შედგენის, განმარტებისა&nbsp; და სისტემური ანალიზის საფუძველზე, გამოვლინდა მთელი რიგი თემატური ჯგუფებისა, როგორებიცაა: ჯანდაცვა, ტექნოლოგია, სოციალური ქცევა და ეკონომიკა. ლექსიკური ერთეულების მაგალითები შეგროვდა სხვადასხვა წყაროდან, მათ შორის მედია პლატფორმებიდან, სოციალური ქსელებიდან და აკადემიური ლიტერატურიდან. ანალიზმა გამოავლინა სიმრავლე ახალი სიტყვებისა და გამოთქმებისა, რომლებიც შემოვიდა ინგლისურ ენაში COVID-19 პანდემიის დაწყების შემდეგ. ნაშრომში წარმოდგენილი ლინგვისტური ინოვაციები მოიცავს&nbsp; ფართო სპექტრს და ასახავს ვირუსის გავლენას ენასა და საზოგადოებაზე. ნაშრომში ასევე დასმულია საკითხი ქართულ ენაში პანდემიური ლექსიკის შესწავლის აქტუალურობის შესახებ.</p> დიანა მიქელაძე (Author) საავტორო უფლებები (c) 2024 გულანი https://www.sjunijournals.ge/index.php/GA/article/view/346 Mon, 30 Dec 2024 00:00:00 +0000 ვანლერ დაისელის პოეზია _ „გადამტყდარი რკალი“ https://www.sjunijournals.ge/index.php/GA/article/view/349 <p>ნაშრომში წარმოდგენილია&nbsp; პოეტ&nbsp; ვანლერ დაისელის პოეზია, რომელიც გაჯერებულია მატერიალური და სულიერი მსოფლმხედველობრივი შრეებით, მისი ლექსთა სტრიქონები სავსეა ნაცნობი და მეტად შეუცნობელი თემატიკით, რომელიც განსაკუთრებული მხატვრული აზროვნების სივრცით გამოირჩევა. პოეტი მარტო ერთ დრო-სივრცულ გარემოში არ იმყოფება, მისთვის ორივე საფეხური _ რეალური და ზესივრცული _ &nbsp;ერთად არსებობს და ასაზრდოებს მის რეალურ თუ სიზმარეულ განცდას, ღამის სიდიადეს, თუ მოსალოდნელ სასურველ ნათელს, რომელიც ასევე სიზმარეულ, სასურველად დასახულ არსებობას რომ ჰკარნახობს შემოქმედს.</p> <p>ვანლერ დაისელის ლექსების სტრიქონებში სრულად არის წარმოჩენილი პოეტის მთელი შინაგანი სულიერი სამყარო, მასთან გადაჯაჭვული რეალური ცხოვრების, წუთისოფლის თანამდევი ტკივილები, აუხდენელი ოცნებები, ლანდებად, სიზმრებად ქცეული მწვანით, კვლავ განახლებული სიცოცხლის სურვილით მოსილი გახუნებული სიცოცხლე-არსებობა, რომელსაც აშინაარსებს და მარადიულობის რწმენის განცდას ანიჭებს იესო ქრისტეს ჯვარცმა, მისით მინიჭებული სიცოცხლე.</p> <p>პოეტი წუთისოფელს ამაოებად, უმოქმედოდ, არარაობად, უტყვ დროებად მიიჩნევს, მხოლოდ ცარიელ ნახაზად, რომელზეც ვერაფერს ამოიკითხავ, სიცოცხლეს ვერ შეიგრძნობ, ამიტომ ზეცას მიაპყრობს საკუთარი სულის მზერას საიმედოდ, მაგრამ ისიც ნაკლებად ცვლის უტყვ საუკუნეებს _ არსებულ რეალობას, მაგრამ მაინც, ცა პოეტისთვის მიზნების განხორციელების საყრდენია, წყვდიადიდან თავდაღწევის საუფლოა. მიწიერ გარემოში დროის დინებასთან ერთად აუცილებელი კანონზომიერი ცვლილებები მიმდინარეობს, სხვაგვარად საუკუნეებს, სხვადასხვა დროს, ვერ მივიღებთ, ცვლილებით ხდება არსებობათა განახლება, განგრძობა.</p> <p>„გადამტყდარი რკალი“ აჩვენებს პოეტის მსოფლმხედველობრივ აზროვნებაში იმ ცვლილებებს, რომელიც არსებულმა ვითარებამ წარმოშვა და მანვე მისცა საზრდო მის მხატვრულ აზროვნებას, რომელიც არეკლილია ვანლერ დაისელის 29 ლექსში და თავმოყრილია ლექსში „გადამტყდარი რკალი“, სადაც გაერთიანებული და თავმოყრილია პოეტის მთელი საფიქრალი და დასახულია&nbsp; სამომავლო ცხოვრების გზაც.</p> დალი ბეთხოშვილი (Author) საავტორო უფლებები (c) 2024 გულანი https://www.sjunijournals.ge/index.php/GA/article/view/349 Mon, 30 Dec 2024 00:00:00 +0000 უსამშობლობისა და ენისა და იდენტობის მიმართებისათვის ემიგრანტი პოეტების შემოქმედებაში მაშა კალეკოს ლირიკის მიხედვით https://www.sjunijournals.ge/index.php/GA/article/view/348 <p>სტატია ეხება ავსტრიული ლიტერატურის&nbsp; მნიშვნელოვანი წარმომადგენლის,&nbsp; მაშა კალეკოს ლირიკაში ენისა და სამშობლოს&nbsp; საკითხს. მასში მოკლედ ვეხებით ემიგრაციის, ემიგრანტი ლიტერატორი ქალების თემას და მაშა კალეკოს ცხოვრებას და მოღვაწეობას.</p> <p>კონკრეტულად მაშა კალეკოს შემოქმედებაში&nbsp; ენის, როგორც სამშობლოსა და იდენტურობის საფუძველის შესახებ არც ისე ბევრი კვლევა არსებობს, მაგრამ ზოგადად საკითხი აქტუალურია და მკვლევარების აზრით, ემიგრანტული&nbsp; ლიტერატურის ქალი&nbsp; წარმომადგენლებისათვის&nbsp; სამშობლოსა და ენისადმი&nbsp; დამოკიდებულება თითქმის ტიპიურია და იმ დიდი ნაღველისა და ცხოვრებისეული ტრავმის ამსახველია, რომელიც მათ ემიგრაციაში ერგოთ. მშობლიური ენა მათთვის რჩება იდენტობის განმსაზღვრელად, მაშინაც კი, როცა ადამიანი რამდენიმე ენაზე სრულყოფილად საუბრობს. თვით მამა - პაპათა სამკვიდრო ადგილზე ცხოვრებისასაც შეიძლება&nbsp; უსამშობლოდ იგრძნოს ადამიანმა თავი, რადგან მშობლიურად აღქმული ენა ისეთ კოდს დებს ადამიანში, რომ ის მუდმივად მისკენ ისწრაფვის. ასე იყო კალეკოს შემთხვევაშიც. ის წარმოშობით ებრაელი, მაგრამ გერმანულენოვანი მწერალი, სამშობლოს ძიებაშია მუდამ, სამშობლოც, რომელიც ენატრება გერმანულ ენაში განხორციელებული ხატია,&nbsp; მთელი ცხოვრების ემიგრანტული გზის მიუხედავად,&nbsp;&nbsp; მისთვის მხოლოდ გერმანულია მშობლიური ენა.</p> <p>მისი ლირიკის პრობლემატიკის განხილვისას ნათლად იკვეთება, რომ ავტორის შემოქმედებაში ენა ლირიულ გმირად გვევლინება ისე, როგორც წარმოსახვითი სამშობლო. მიუხედავად მრავალენოვნობისა, ავტორის მიერ&nbsp; მშობლიური ენის როლის აღმატებულად შეფასება ენის და იდენტობის ერთობლიობის შესახებ&nbsp; რეალობაში დამკვიდრებულ მოსაზრებას კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს.</p> <p>სტატიის თემა აქტუალურია თანამედროვე&nbsp; საზოგადოებისთვისაც, რაც მაშა კალეკოს, როგორც სამშობლოდან გაძევებულ, დავიწყებულ და მაინც ხელახლა აღმოჩენილ ავტორს განსაკუთრებულ ადგილს უმკვიდრებს ავსტრიულ ლიტერატურაში.&nbsp; სტატიისათვის საკითხზე არსებული კვლევების მოძიებისა და&nbsp; გაცნობის გარდა &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;ავტორის ლირიკის ანალიზისთვის&nbsp; მაშა კალეკოს ლირიკის საკუთარი თარგმანები&nbsp; გამოვიყენეთ.</p> ლალი ბერიძე (Author) საავტორო უფლებები (c) 2024 გულანი https://www.sjunijournals.ge/index.php/GA/article/view/348 Mon, 30 Dec 2024 00:00:00 +0000